ഭക്തിയോഗം

ഭക്തി എന്നാൽ എന്ത്?

ഭക്തി എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ലളിതമായ "ആരാധന" അല്ല. അത് ആത്മാവിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു വരുന്ന ഒരു ദിവ്യ ചോദന — ഒരിക്കലും തൃപ്തിയടയാത്ത, ഭഗവാനോടുള്ള അനന്തമായ പ്രേമം. ശ്രീ നാരദ ഭക്തി സൂത്രത്തിൽ "സാ ത്വസ്മിൻ പരമ പ്രേമ രൂപാ" എന്ന് ഭക്തിയെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു — ഭഗവാനോടുള്ള പരമ പ്രേമം തന്നെ ഭക്തി.

ഈ പ്രേമം ലൗകിക ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ലൗകിക പ്രേമം കൊണ്ടും കൊടുത്തും നിലനിൽക്കുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഭക്തി — ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കാതെ, ഒന്നും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ ഭഗവാനെ സ്നേഹിക്കലാണ്.

ഭക്തൻ ഭഗവാനായി മാറുന്ന അദ്ഭുതം

ഭക്തിയോഗത്തിന്റെ ഉന്നതിയിൽ ഭക്തനും ഭഗവാനും തമ്മിൽ ഉള്ള അന്തരം മാഞ്ഞുപോകുന്നു. ഐസുകട്ട കടലിൽ ലയിച്ച് കടലായി മാറുന്നതുപോലെ, ഭക്തൻ ഭഗവാനിൽ ലയിച്ച് ഭഗവാനായി മാറുന്നു.

മഹർഷി നാരദൻ, ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു, മീരാഭായ്, ആണ്ടാൾ, പൂന്താനം — ഇവരൊക്കെ ഈ ദിവ്യ ലയത്തിന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ഉദാഹരണങ്ങളാണ്

ഭക്തിയോഗത്തിന്റെ ഒൻപത് പടവുകൾ

നവ‍ഭക്തി — ഒൻപത് പ്രകാരത്തിൽ ഭഗവാനോട് ചേരുന്ന വഴി. ഇത് ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിൽ പ്രഹ്ലാദ മഹാരാജൻ വർണ്ണിക്കുന്നു:

ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും — ഒരു ദ്വൈതമല്ല

ഭക്തിയോഗം, ജ്ഞാനയോഗം, കർമ്മയോഗം — ഇവ മൂന്ന് വഴികൾ അല്ല, ഒരേ ഗന്തവ്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരേ വഴിയുടെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളാണ്. ശങ്കരാചാര്യർ അദ്വൈതം ജ്ഞാനത്തിൽ കണ്ടു, രാമാനുജർ ഭഗവത് ഭക്തിയിൽ കണ്ടു — ഇരുവരും ഒരേ ചൈതന്യത്തിലേക്ക് ചൂണ്ടി.

ശ്രീ രാമകൃഷ്ണ പരമഹംസർ ഇത് ഭംഗിയായി വിശദീകരിക്കുന്നു: ജ്ഞാനം ഒരു ദർപ്പണമാണ്, ഭക്തി ആ ദർപ്പണത്തിൽ ഭഗവാനെ കാണുന്ന കണ്ണ്.

ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ ഭക്തി

ഭക്തി ഒരു ക്ഷേത്ര ചടങ്ങ് മാത്രമല്ല. ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ദൈവാർപ്പണ ബുദ്ധ്യാ ചെയ്യുക — അതാണ് ജ്ഞേശ്വർ, തുക്കാറാം, നാമദേവ് കാണിച്ചുതന്ന വഴി. അഭിഷ്ടപ്പെട്ടത് ഇരക്കാൻ ഭഗവാനെ അടുക്കേണ്ടതില്ല; ഭക്തൻ ഭഗവാൻ തന്നെ ആകണം.

ഓഫീസിലും, അടുക്കളയിലും, ബസ്സിലും — "ഈ ജോലി ഭഗവത് സേവ" എന്ന ഭാവനയോടെ ജീവിക്കുക. അതിൽ ഭക്തി ഉണ്ട്, ആ ഭക്തിയിൽ മോക്ഷം ഉണ്ട്.